Omwegen-46

Desert Song

Ook dit keer gaat het zoals het altijd gaat. De onderdelen voor het nieuwe Omwegen-verhaal zoeken zelf de plek waar ze willen staan. Ik kan schuiven wat ik wil, maar teksten en foto’s schijnen maar op één manier in elkaar te passen. Ook deze aflevering blijkt de regie voor een groot gedeelte zelf ‘in handen’ te hebben.
De titel van het nieuwe fotoboek DESERT SONG lijkt me niet alleen de beste koptitel voor OMWEGEN-46, maar ook een passende benaming om de tweede serie Omwegen-verhalen mee af te sluiten.
Het is tijd geworden voor bezinning. Wil ik nog een volgende serie aan de Omwegen-verhalen toevoegen? Er is immers nog zoveel dat verteld wil worden. Of hang ik mijn penseel en pen voorgoed aan de wilgen om uit te testen hoe het is om op lauweren te rusten? Ook, omdat AI immers alles veel sneller, gemakkelijkers en zelfs beter schijnt te kunnen bedenken dan de menselijke geest. Tja, de tijd zal het leren of weet AI dat ook al beter?
Maar nu … eerst naar Tucson.

Try Tucson

Het gebied rondom Tucson in Arizona kennen Thei en ik misschien iets beter dan menige andere toerist …., áls toeristen überhaupt al de moeite nemen om zover naar het zuiden te reizen. Tucson ligt gewoonweg ver buiten de gebruikelijke aandachtsgebieden die interessant zijn voor een eerste en ook voor een volgende kennismaking met het zuidwesten van de USA. Dat wij er terecht kwamen heeft gewoon te maken met onze onuitputtelijke honger naar ‘the middle of nowhere’. Plekken waar we geen tot weinig mensen tegenkomen en waar de connectie met de natuur intens is.

Tucson is, op Phoenix na, de grootste stad in Arizona met een bevolking van ± 550.000 en wordt vaak ‘The Old Pueblo’ of ‘The Sunshine Factory’ genoemd. Het grootstedelijke gebied van Tucson telt naar schatting 1,08 miljoen inwoners.
De naam Tucson (spreek uit: Toe-san) is afgeleid van de naam Cuk Şon, die Tohono O’odham Indianen aan Sentinel Mountain (900 m hoog) gaven. Zwarte basis is de betekenis ervan, een verwijzing naar de voet van de berg die donkerder is dan de top.

Saguaro National Park

De Sonoran Desert is de enige woestijn ter wereld met twee regenseizoenen per jaar. In tegenstelling tot de algemene opvatting dat woestijnlandschappen kaal en onbewoonbaar zijn, wemelt het in Saguaro National Park van het leven. Het Saguaro National Park heeft een woestijnklimaat. Dat betekent dat de gemiddelde temperatuur in de winter ongeveer 19 graden Celsius is overdag en 4 ’s-nachts. In de zomer kan de temperatuur oplopen tot maar liefst 40 graden. Het unieke klimaat, gecombineerd met de gevarieerde topografie, leidt tot een ongelooflijke diversiteit aan soorten in de Sonoran Desert en in Saguaro National Park. Met meer dan 550 diersoorten en meer dan 2000 plantensoorten wordt de Sonoran Desert beschouwd als de meest biologisch diverse woestijn van Noord-Amerika.

Saguaro National Park wordt gescheiden door de stad Tucson en bestaat daardoor uit twee afzonderlijke districten. Het Tucson Mountain District (TMD) dat vaak Saguaro West wordt genoemd en het Rincon Mountain District (RMD) in het oosten, bekend als Saguaro East. De afstand tussen beide delen is ongeveer 48 kilometer. Afhankelijk van de route is de afstand in 30 tot 45 minuten te overbruggen.

Hoewel ze deel uitmaken van hetzelfde National Park en relatief dicht bij elkaar liggen, zijn er enkele belangrijke verschillen tussen de twee. De groepen planten- en dierenorganismen die met elkaar leven en met elkaar interacteren, bekend als biotische gemeenschappen van het TMD en RMD, variëren sterk en worden doorgaans gedefinieerd door plantensoorten en het weer. Hoger gelegen gebieden met meer vochtigheid en lagere gemiddelde temperaturen kunnen een andere verscheidenheid aan organismen herbergen dan drogere, warmere gebieden op lagere hoogte.

Karakter

Wat maakt een cactus zó speciaal dat zij telkens weer model staat voor de foto’s, schilderijen, gedichten en verhalen die ik maak? Kracht, robuustheid, stekels, uitbundige bloei, taaiheid, verwering? Het karakter van de cactus? Een jonge plant is mooi, de bloei is prachtig, de vruchten zijn heerlijk. Maar pas de oude gerimpelde, verkreukelde, stervende en gestorven cactus vertelt verhalen die, voor mij in elk geval, onweerstaanbaar zijn.
Dat mijn speciale aandacht naar de Saguaros gaat die zich groot, groen, sterk en met armen in de lucht presenteren … dat heeft gewoon met jeugdsentiment te maken. Cowboyfilms en de boeken van Arendsoog en Witte Veder voedden mijn hang naar avontuur en mijn fantasie over het wilde westen.

Saguaro East heeft de oudste Saguaros, die je vanaf de verharde Cactus Forest Drive kunt zien. In het westelijke deel van het park is de Bajada Loop Drive een populaire manier om het gebied te verkennen. Deze onverharde, stoffige weg is tien kilometer lang en biedt toegang tot wandelpaden en mooie uitzichtpunten. In beide districten is een Visitor Center.

Met Saguaro West maakten we in 2001 het eerst kennis. Hoogst waarschijnlijk omdat we destijds, niet alleen van plan waren om álle Saguaros in het Park te bekijken maar ook om naar het Desert Museum en naar Old Tucson te gaan. Beide locaties liggen op een steenworp afstand van het Park, maar van beide locaties hebben we geen digitale foto’s. En van een herbezoek aan die beide locaties is het tot nu toe nog niet gekomen.

Dead can dance

De Saguaros aan de voet van de Rincon Mountains zien er groener en levendiger uit dan in het westelijke deel van het National Monument.
Ronduit fascinerend zijn een aantal dode exemplaren. Door de houding van hun armen lijken sommige van die dode reuzen zelfs te dansen. ’Dead Can Dance’ is de naam van een Band die prachtige muziek maakt. Hebben de Bandleden deze ‘dansende’ Saguaros ook gezien en hebben ze daarom deze naam voor hun Band gekozen?
Urenlang genieten we telkens weer in de Sonoran Desert, waar we vaak geen mens tegenkomen.

Suh-Wah-Row

De Saguaro (spreek uit: ’Suh-Wah-Row’) is hét symbool van het zuidwesten van de Verenigde Staten. Het is een reuzencactus, die in tweehonderd jaar een hoogte van wel vijftien meter en een gewicht van 7.000 kilogram kan bereiken.

Menigeen heeft tijdens het bekijken van westerns kennis gemaakt met de gigantisch grote Saguaro Cactus met zijn opgeheven armen. Oog in oog staan met deze reuzen in de filmstudio die Moeder Natuur heet is een heel andere ervaring, die bij Thei en mij tijdens onze reizen nogal wat gevoelens en emoties losmaakt.
Hoe zuidelijker je komt, hoe droger en verlatener het landschap wordt en hoe talrijker de Saguaros worden. Grote, kleinere, piepjonge, oude, dode en halfvergane exemplaren wisselen elkaar af. In alle fases van hun leven zijn ze fascinerend. Indrukwekkend en prachtig groen zijn ze als ze zich tijdens de moessonregens hebben volgezogen met water. Weergaloos mooi zijn de grote witte bloemen die van eind april tot begin juni op de uiteinden van de armen bloeien en die een nectar produceren waaraan vogels, vleermuizen en insecten zich dronken drinken. Wanneer daarna de vruchten volrijp op de tafel van het woestijnrestaurant vallen kunnen andere dieren hun buik vol eten.

Vogels pikken gaten in de leerachtige huid van de Saguaro, hollen hem op diverse plaatsen uit, maken hun nest erin en gebruiken hem als landingsplaats zonder zich te verwonden aan grote of kleinere stekels. De Saguaros lijken de voornaamste hangplek voor dieren te zijn in de huiskamer van de woestijn. Nergens zie en hoor je zoveel vogels. Altijd hoor je ergens geritsel tussen stenen en struikgewas. De woestijn die vaak wordt gezien als een plek vol gebrek aan van alles is niet alleen een waar paradijs voor dieren, maar ook voor mensen die met andere ogen naar deze plekken kijken. Net als de mens krijgt de Saguaro tijdens zijn bestaan het nodige voor zijn kiezen en naarmate hij ouder wordt lijkt zijn uiterlijk een boek te worden, met soms merkwaardige, maar altijd fascinerende verhalen, die iedereen op zijn eigen manier kan ‘lezen’.

Van Saguaro naar schilderij

Groen en vol levenskracht lijken de hoog boven ons uit torenende Saguaros onaantastbaarheid uit te stralen, terwijl exemplaren die zijn geveld door ouderdom, blikseminslag of vorst, met overgave en gelatenheid ’het is mooi geweest’ schijnen uit te drukken. De restanten van deze eens zo imponerende reuzen nemen de kleuren van de woestijngrond aan. Daar waar het verval al verder is ingetreden en de zachte binnenkant helemaal is verteerd, hangen alleen nog resten van de vlezige huid als flarden rond het kale door de zon gebleekte geraamte. Sommige Saguaros staan nog overeind en wijzen met hun vleesloze armen en de op knokige vingers lijkende uiteinden van hun ribben hemelwaarts. Anderen liggen uitgestrekt op de grond en geven onbelemmerd zicht op hun gestorven binnenkant.

SUH-WAH-ROW

Mijn voorkeur gaat vooral uit naar deze oudere, meest verweerde cactussen. Het grote aantal detailopnames dat ik maak van hun gehavende uiterlijk geeft aan dat ik in werkelijkheid op zoek ben naar wat achter die stekelige buitenkant te ontdekken valt … de ziel van de cactus.
Of mijn interpretatie van de gaten, scheuren en kale cactusribben de juiste is dat zal de betreffende Saguaro waarschijnlijk worst wezen. Mijn verhalen zijn echter altijd gekoppeld aan een enorm respect voor deze gigantische reuzen.

Cactus Conversation Foto van Internet: 9/11 – aanslag op Twin Towers Adobe Skies

Nine eleven (9/11)

In Omwegen-45 beschreef ik al dat een aantal van mijn schilderijen vooral geïnspireerd is door de kale ribben en resten van oude, versleten, dode en halfdode Saguaros. Ik vertelde echter niet wat er nog meer achter deze inspiratie zat. Dat beloofde ik in Omwegen-46 wel te doen omdat daar wat meer tekstruimte beschikbaar zou zijn.

Het was vooral in 2001 dat ik telkens gefascineerd de gevallen, stervende en gestorven Saguaros bekeek en fotografeerde, me niet realiserend waaróm deze skeletten zozeer mijn aandacht trokken.
Thuis gekomen schilderde ik als een bezetene. Alle schilderijen hadden hetzelfde thema: de naakte ribben van de Saguaros. Het ene schilderij was nog niet droog of ik was alweer bezig met het volgende. Ik kon gewoon niet stoppen en ook liet ik geen ruimte in mijn hoofd ontstaan om me af te vragen wat ik schilderde en waarom ik er niet van los kon komen.
Pas nadat ik een aantal van deze schilderijen in het atelier naast elkaar plaatste en ophing, om te beoordelen wát ik gemaakt had, drong het eindelijk tot me door dat de geschilderde naakte ribben van de Saguaros me deden denken aan de stalen resten van de Twin Towers van het World Trade Center in New York.

Ik was geschokt. Blijkbaar waren de beelden op TV en de vele foto’s van de stalen geraamtes van beide torens zo op mijn netvlies gebrand dat ik naar een manier had gezocht om de verschrikkelijke gebeurtenissen, die op 11 september 2001 in New York, Washington en Pennsylvania hadden plaatsgevonden, een plek te geven.
Tussen stof- en aswolken waren beelden van de stalen geraamtes en skeletten van beide torens te zien. Beelden die nooit meer uit mijn herinnering zullen verdwijnen. Pas toen begreep ik dat ik onbewust de naakte ribben van de Saguaros als symbool had gekozen voor de skeletten van de Twin Towers. Via mijn schilderijen heb ik niet alleen mijn ontzetting een plek gegeven, maar ook duidelijk gemaakt dat de slachtoffers van deze gruwelijke aanslagen niet vergeten zullen worden.

Reminder
Op 11 september 2001 voerden terroristen van Al Qaida gecoördineerde aanslagen uit met gekaapte passagiersvliegtuigen, waarbij ze de Twin Towers van het World Trade Center in New York en het Pentagon in Washington D.C. aanvielen. Een vierde vliegtuig stortte neer in Pennsylvania nadat passagiers en bemanningsleden zich tegen de terroristen verzetten. Deze gebeurtenissen, ook wel bekend als 9/11, leidden tot duizenden doden en hadden ingrijpende wereldwijde gevolgen.

Stekels en stomme verbazing

Zowel de enorme variatie van cactussen en andere planten als de aanwezigheid van talloze dieren lokt ons steeds weer terug naar de beide verbazingwekkende gebieden van het National Park. Rijdend verkennen we de iets bekender geworden verharde routes en dirt roads, maar zetten de auto aan de kant om minder bekende trails te lopen.
Zeker na extreem natte winters zorgt een overdaad aan cactusbloemen in alle kleuren van de regenboog voor intense verrassingen . De Saguaro, de Organ Pipe, de Prickly Pear, de Teddybear Cholla, de Engelmann Hedgehog, de Fishhook Barrel, de Ocotillo. Ze zijn prachtig en elke cactus heeft zijn eigen charme, bloemsoort, bloemkleur en … niet te vergeten … stekels.
Onze niet aflatende nieuwsgierigheid brengt uiteraard ook het gevaar mee dat we nu en dan, of vaker dan dat, geprikt worden. En als dat niet gebeurt, dan verzint een cactus meestal wel iets waarmee hij of zij de toch de aandacht op zich kan vestigen. Zoals de, na een fikse brand, half verkoolde Opuntia die met zijn zwartgeblakerde stekels ‘gedichten’ schreef op mijn beige broek toen ik voorovergebogen zijn overbuurvrouw stond te fotograferen.

Foto’s van Internet

A Voice in the wilderness

“There is something about the desert …
there is something there which the mountains, no matter how grand and beautiful, lack;
which the sea, no matter how shining and vast and old, does not have”
Edward Abbey

Sinds ons eerste bezoek in 1991 noemen Thei en ik ons niet alleen Desert Dreamers, maar langzamerhand zijn we meer gaan lijken op een milde vorm van mensen die zichzelf als ‘desert rat’ betitelen, zoals schrijver en essayist Edward Abbey.

Edward Abbey werd in Indiana (PY) geboren op 29 januari 1927 en overleed In Tucson (AZ) op 14 maart 1989, ruim een maand voordat Thei en ik in the Southwest arriveerden voor ons eerste bezoek aan de USA. We hadden nooit eerder een van zijn boeken gelezen voordat we in 2009 Desert Solitaire kochten.
Verbazingwekkend om, al lezend, de eigen fascinatie en gevoelens voor de wildernis en de desert te herkennen in de woorden en uitdrukkingen die Abbey gebruikte om de verpletterende schoonheid van de natuur in het zuidwesten te beschrijven. Het is schitterend om te lezen dat hij zichzelf een woestijnrat noemde. Hij is zeker niet de enige!
Edward Abbey ligt, zoals hij dat wilde, op een onbekende plek in de desert ten westen van Tucson begraven.

Tohono Chul Park

Tohono Chul (ook bekend als Tohono Chul Park) is een 49 hectare groot natuurreservaat, botanische tuin en cultureel museum in Casas Adobes, een buitenwijk in het noord-westen van Tucson. De woorden Tohono Chul betekenen Woestijnhoek en zijn ontleend aan de taal van de Tohono O’odham, de inheemse bevolking van zuidelijk Arizona. Het park is opgericht om een deel van de woestijn te beschermen tegen commerciële ontwikkeling en om een publiek-toegankelijke oase te creëren waar mensen de schoonheid van de Sonoran Desert kunnen ervaren. Het is een plek waar mensen de natuur, kunst en cultuur van de regio kunnen ontdekken en waarderen, met een focus op het verbinden met de woestijn. Bezoekers kunnen genieten van weelderige landschappen, schilderachtige wandelpaden, inheemse flora en woestijndieren. Daarnaast wordt het hele jaar door een scala aan culturele programma’s en speciale evenementen aangeboden en vinden er lessen/workshops en dagelijkse rondleidingen plaats. Ook zijn er kunstgalerieën en lokale winkels.

Thei en ik belandden per toeval in Tohono Chul omdat het motel waar we in 2007 logeerden ‘om de hoek’ lag. Twee van mijn schilderijen zijn geïnspireerd door Tohono Chul.

DeGrazia Gallery in the Sun

Ettore DeGrazia werd geboren op 14 juni 1909, als zoon van Italiaanse immigranten en hij groeide op in het mijnkamp van Morenci in Arizona. Na de sluiting van de Phelps Dodge-mijn in 1920 verhuisden zijn ouders met hun zeven kinderen naar hun geboorteplaats in de Italiaanse regio Calabrië. Het gezin keerde terug naar Morenci toen de mijn vijf jaar later weer openging. DeGrazia, door een leraar Ted genoemd, schreef zich opnieuw in voor de eerste klas om Engels opnieuw te leren en studeerde op 23-jarige leeftijd af aan de Morenci High School. Tegen die tijd was hij een begenadigd trompettist die optrad met familie en vrienden.

In 1936 trouwde hij met Alexandra, de dochter van Nicolas Diamos, eigenaar van het Fox Theater en verhuisde naar Bisbee waar DeGrazia het Lyric theater beheerde. Het paar kreeg drie kinderen, maar scheidde in 1946.
DeGrazia keerde terug naar Tucson, bouwde zijn eerste adobe-atelier in Tucson en leerde daar Marion Sheret – een beeldhouwster uit Upstate New York- kennen, waar hij in 1947 mee trouwde.

Toen de verstedelijking van Tucson begon toe te nemen, kochten zij begin jaren 50 een afgelegen terrein in de Catalina Foothills en bouwden daar met een groep vrienden en naar Mexicaanse traditie, een Mission (kapel). Samen maakten zij van aarde gemengd met stro en water de traditionele bouwstenen voor het project. Wat begon als een klein bouwproject begin jaren 50, groeide uit tot een 4 hectare groot National Historic District, ontworpen en gebouwd door Ettore “Ted” DeGrazia, de befaamde kunstenaar uit Arizona.
DeGrazia overleed in 1982 en Marion zette het werk van de Foundation voort tot haar dood in 2002 op 97-jarige leeftijd.

Desert Song

De desert zingt en mijn hart zingt dezelfde melodie. Altijd. Of ik nu Himmelhoch jauchzend of zum Tode betrübt ben, de Desert is er. Altijd. Voelbaar onder mijn voeten, voelbaar in mijn hart en lichtgevend in mijn geest op de route in mijn leven. Ze is mijn inspiratiebron, mijn muze. Tegenwoordig verwijst de term ‘muze’ meestal naar een persoon die een kunstenaar inspireert.
Ik heb een partner met een gelijkgestemde ziel die de inspiratie van deze muze, de desert, op zijn eigen manier ontvangt in de vorm van muziek. Wij zijn nu eenmaal ‘verweven zielen’.
Of deze muze een makkelijke tante is en of zij alle stekels, obstakels en obstructies voor onze voeten opruimt? Nee, zeker niet. Vaak is het tegendeel waar, maar altijd is er die stimulans, die hand in de rug, de aansporing om door te gaan op het eigen, vaak eigenzinnige pad.

Lang geleden ontving ik van mijn laatste werkgever een glazen presse-papier waar rondom Proprie Communia Disce in gegraveerd stond. Dat betekent: Leer de meest voorkomende dingen goed. Wel, ik doe mijn best. Om steeds mijn best te blijven doen, ondanks tegenvallers en tegenslagen bracht ik onder deze presse-papier de korte tekst van een Haiku aan::

Tief in der Wüste blühen
still kleine Blumen.
Sei tapfer wie sie

En deze Haiku beschouw ik als de stem van mijn muze, die me inspireert om de gouden momenten in het leven te blijven zien en daar mijn stem aan te geven: